Projectgebonden risicoanalyse wat is dat? 

Inleiding 

Een projectgebonden risicoanalyse is één van de belangrijkste stappen binnen explosievenopsporing. Het is het moment waarop alle risico’s van een specifiek projectgebied in kaart worden gebracht, gebaseerd op het Historisch Vooronderzoek (HVO), de omgeving, de bodemopbouw en de geplande werkzaamheden. Het Certificatieschema Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten (CS‑OOO) verplicht deze analyse voordat detectie of benadering mag plaatsvinden. In deze blog lees je wat een projectgebonden risicoanalyse is, hoe deze wordt uitgevoerd en waarom deze stap essentieel is voor de veiligheid van onshore en offshore projecten. 

Wat is een projectgebonden risicoanalyse? 

Een projectgebonden risicoanalyse is een gedetailleerde beoordeling van alle gevaren die kunnen ontstaan tijdens het opsporen van ontplofbare oorlogsresten. Het document is volledig afgestemd op één specifiek project en beschrijft: 

• Welke risico’s aanwezig zijn 

• Hoe groot deze risico’s zijn 

• Welke maatregelen nodig zijn om deze risico’s te beheersen
   

Het CS‑OOO schrijft voor dat deze analyse moet worden uitgevoerd vóórdat detectie, benadering of identificatie begint. De risicoanalyse vormt samen met het HVO de basis voor het projectplan en bepaalt hoe het project veilig kan worden uitgevoerd. 

Hoe wordt een projectgebonden risicoanalyse opgesteld? 

De risicoanalyse begint met het Historisch Vooronderzoek. Het HVO bepaalt of een gebied verdacht is en welke soorten OOO mogelijk aanwezig zijn. Deze informatie vormt de basis voor de risicoanalyse. 

Daarna worden de projectomstandigheden onderzocht: 

• De bodemopbouw (zand, klei, veen, puin, sediment) 

• De diepte waarop OOO kan liggen 

• De aanwezigheid van kabels en leidingen 

• De nabijheid van bebouwing of infrastructuur 

• De toegankelijkheid van het terrein 

• De geplande werkzaamheden (graven, baggeren, heien, boren) 

• De omgeving (publiek, verkeer, water, industrie) 

De deskundige beoordeelt vervolgens welke risico’s kunnen ontstaan tijdens detectie, benadering en identificatie. Elk risico wordt beoordeeld op kans, impact en beheersbaarheid. 

Welke risico’s worden beoordeeld? 

De risicoanalyse richt zich op alle gevaren die kunnen ontstaan tijdens het opsporen van OOO. Dit omvat zowel technische als omgevingsrisico’s. 

 

Risico’s door explosieven 

• Detonatie door mechanische belastin 

• Detonatie door trillingen 

• Instabiliteit van munitie met onbekende wapeningstoestand
  Fragmentatie bij explosie 

• Secundaire explosies door nabijgelegen objecten 

 

Risico’s door bodem en omgeving 

• Instortingsgevaar bij ontgraving 

• Risico’s door kabels en leidingen 

• Risico’s door verkeer of publiek 

• Risico’s door waterdruk, stroming of slecht zicht 

• Risico’s door beperkte werkruimte 

 

Risico’s door werkzaamheden 

• Gebruik van graafmachines of baggermaterieel 

• Handmatige ontgraving 

• Detectie met zware apparatuur 

• Werken in natte of instabiele bodem 

 

Het CS‑OOO verplicht dat elk risico wordt beoordeeld en dat passende maatregelen worden vastgesteld. 

 

Veiligheidsmaatregelen binnen de risicoanalyse 

De risicoanalyse beschrijft welke maatregelen nodig zijn om de risico’s te beheersen. Deze maatregelen zijn afhankelijk van de werkzaamheden en de omgeving. 

 

Voorbeelden van maatregelen zijn: 

• Instellen van een veiligheidsperimeter 

• Beperken van toegang tot het projectgebied 

• Gebruik van PBM’s zoals explosieveilige kleding en communicatie 

• Werken met gecertificeerde machines 

• Aanwezigheid van een Senior Deskundige tijdens risicovolle fasen 

• Opstellen van noodprocedures en evacuatieplannen 

• Beperken van trillingen en mechanische belasting 

• Extra toezicht bij werken in stedelijke gebieden 

•  

Bij offshore projecten kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn, zoals: 

• Stabiliteitsberekeningen voor pontons 

• Duikveiligheidsprotocollen 

• Sonarondersteuning 

• Continue monitoring van stroming en zicht 

 

De rol van het CS‑OOO 

Het CS‑OOO stelt strikte eisen aan de projectgebonden risicoanalyse. Het document moet: 

• Aantoonbaar zijn opgesteld 

• Worden opgenomen in het projectdossier 

• Worden uitgevoerd door een deskundige 

• Worden geactualiseerd bij wijzigingen 

• Worden gebruikt tijdens het project 

 

Het CS‑OOO benadrukt dat de risicoanalyse een levend document is. Het moet worden aangepast wanneer omstandigheden veranderen, bijvoorbeeld door weersomstandigheden, nieuwe detectieresultaten of wijzigingen in de planning. 

 

Praktijkvoorbeeld: risicoanalyse in een havengebied 

In een groot havengebied werd een projectgebonden risicoanalyse uitgevoerd voorafgaand aan baggerwerkzaamheden. Het HVO wees op mogelijke aanwezigheid van afwerpmunitie en geschutmunitie. De risicoanalyse identificeerde gevaren zoals stroming, beperkte zichtbaarheid en instabiliteit van sedimentlagen. Op basis hiervan werden maatregelen genomen zoals het inzetten van ROV’s, het instellen van veiligheidszones en het beperken van mechanische belasting. Dankzij deze maatregelen kon het project veilig worden uitgevoerd zonder risico voor 

 

Veelgestelde vragen 

Wat is het doel van een projectgebonden risicoanalyse?  

Het doel is om alle risico’s binnen een specifiek projectgebied in kaart te brengen en vast te leggen welke maatregelen nodig zijn om deze risico’s te beheersen. Het document vormt de basis voor veilig detecteren, benaderen en identificeren van ontplofbare oorlogsresten. 

 

Is een projectgebonden risicoanalyse verplicht volgens het CS‑OOO?  

Ja. Het CS‑OOO schrijft voor dat elk project waarin OOO kunnen voorkomen een projectgebonden risicoanalyse moet hebben voordat werkzaamheden starten. 

 

Wie mag een projectgebonden risicoanalyse opstellen?  

Alleen deskundigen die geregistreerd zijn volgens artikel 4.10 van het Arbeidsomstandighedenbesluit en werkzaam zijn binnen een CS‑OOO gecertificeerd bedrijf. 

 

Wordt de risicoanalyse aangepast als omstandigheden veranderen?  

Ja. De risicoanalyse is een levend document en moet worden geactualiseerd wanneer nieuwe informatie, detectieresultaten of gewijzigde omstandigheden dat noodzakelijk maken. 

 

Is de projectgebonden risicoanalyse hetzelfde als het projectplan?  

Nee. De risicoanalyse is een onderdeel van het projectplan. Het projectplan beschrijft de volledige werkwijze; de risicoanalyse richt zich specifiek op gevaren en veiligheidsmaatregelen. 

 

Conclusie 

De projectgebonden risicoanalyse vormt de basis voor veilig werken binnen elk OOO‑project. Door alle risico’s van het specifieke projectgebied systematisch te beoordelen en te vertalen naar concrete veiligheidsmaatregelen, ontstaat een werkwijze die voldoet aan het CS‑OOO en de wettelijke verplichtingen. Het document zorgt ervoor dat detectie, benadering en identificatie gecontroleerd, voorspelbaar en veilig kunnen worden uitgevoerd. Voor opdrachtgevers in de civiele techniek, offshore, industrie en overheid is een zorgvuldig uitgevoerde risicoanalyse essentieel om projecten zonder vertraging en zonder veiligheidsincidenten te realiseren. 

 Freyr Trade & Services B.V. voert projectgebonden risicoanalyses uit volgens de hoogste normen en ondersteunt opdrachtgevers bij het veilig voorbereiden en uitvoeren van werkzaamheden in verdachte gebieden. 

Explosieven Opsporing – Oorlogsresten Veiligheid – FreyrBV